Valpreventie bij ouderen: cijfers, risico's en hulp thuis (2026)

Bijgewerkt op 23 oktober 2026 · Redactie Woonzorgweb · Leestijd 6 minuten

Bijna een op de vier 65-plussers in België viel het voorbije jaar, en na een val volgen vaak angst, minder bewegen en soms een breuk. Toch is veel te voorkomen: met een nazicht van de medicatie, beweging, goede schoenen en een veilige woning. Hieronder de cijfers, de grootste risico's, wat echt helpt en welke premies en hulp er in Vlaanderen zijn.

Hoe vaak vallen ouderen?

Opvallend: de helft van de 65-plussers die viel, nam daarna geen maatregelen om een nieuwe val te voorkomen, en de helft kreeg ook geen advies. Bespreek elke val dus met de huisarts, ook als er niets gebroken is.

Wat verhoogt het valrisico?

• Geneesmiddelen: hoe meer geneesmiddelen, hoe groter de kans om te vallen; vooral kalmeer- en slaapmiddelen spelen een rol.
• Spierkracht en evenwicht: wie minder beweegt, verliest kracht en evenwicht.
• Zicht: slecht zien, bijvoorbeeld door staar (cataract), verhoogt het risico.
• Schoenen: losse pantoffels of hoge hakken; kies schoenen met een hak lager dan 2,5 cm.
• Woning: slechte verlichting, losse tapijten, drempels en trappen zonder leuning.

Binnenshuis gebeuren de meeste valpartijen in de woonkamer (28,6 %), de slaapkamer (20 %) en de badkamer (11,4 %), volgens een Vlaamse studie die het Expertisecentrum Val- en fractuurpreventie aanhaalt.

Wat helpt echt?

1. Laat uw medicatie nakijken door de huisarts of apotheker, zeker bij slaap- en kalmeermiddelen of veel verschillende geneesmiddelen.
2. Beweeg elke dag en train elke week spierkracht en evenwicht, bijvoorbeeld met een kinesitherapeut of een beweegprogramma voor senioren.
3. Laat uw ogen jaarlijks controleren; een staaroperatie verkleint het valrisico.
4. Draag goede schoenen, ook binnen. Antislipzolen zijn alleen nuttig als de vloeren glad zijn.
5. Maak de woning veilig (zie hieronder) en zorg dat u hulp kunt roepen als u toch valt.

De woning veilig maken

• Verlichting: voldoende licht in gang, trap en badkamer, en een nachtlampje naar het toilet.
• Vloer: losse tapijten en snoeren weg, looproutes vrij.
• Beugels en leuningen: aan de trap, naast het toilet en in de douche; een verhoogde wc-bril helpt bij het rechtstaan.
• Hulpmiddelen: een rollator of douchestoel kunt u ook huren; zie hulpmiddelen huren.

Premies en hulp in Vlaanderen

Zijn wassen of poetsen te zwaar geworden? Hulp aan huis kan die taken overnemen; vraag bijvoorbeeld gezinszorg of thuisverpleging aan.