Veilig thuis wanneer de dagen korter worden: 10 tips om vallen te voorkomen

Laatst bijgewerkt: augustus 2026

Wanneer de dagen korter worden, bewegen we vaker door het huis terwijl het buiten al donker is. Een slecht verlichte gang, een los tapijt of natte schoenen aan de inkom worden dan gemakkelijker over het hoofd gezien. Met enkele eenvoudige controles kunt u uw woning veiliger maken, zonder alles te moeten verbouwen.

Kort samengevat: zorg voor voldoende verlichting, vrije looproutes, stevige schoenen en extra houvast waar dat nodig is. Controleer vooral de inkom, trap, badkamer en plekken waar u ’s nachts voorbijkomt.

Waarom valpreventie extra aandacht verdient

Een val gebeurt vaak tijdens een gewone dagelijkse handeling: opstaan uit bed, naar het toilet gaan, de trap nemen of iets uit een kast halen. Het risico ontstaat meestal niet door één groot probleem, maar door een combinatie van kleine factoren.

Denk aan minder licht, een gladde vloer, vermoeidheid, duizeligheid, minder goed zicht of schoenen die onvoldoende steun geven. Juist daarom kunnen kleine aanpassingen een groot verschil maken.

1. Zorg voor voldoende verlichting

Goede verlichting helpt om drempels, meubels en andere obstakels tijdig te zien. Controleer vooral de gang, trap, slaapkamer, badkamer en route naar het toilet.

• •Vervang zwakke of defecte lampen.
• •Zorg dat lichtschakelaars gemakkelijk bereikbaar zijn.
• •Gebruik eventueel een nachtlampje of verlichting met bewegingssensor.
• •Voorkom grote verschillen tussen heel donkere en fel verlichte ruimtes.

Praktische tip: wandel ’s avonds eens door uw woning en kijk waar u onvoldoende ziet. Overdag vallen donkere plekken vaak minder op.

2. Houd vaste looproutes vrij

De route tussen bed, toilet, keuken en woonkamer moet zo vrij mogelijk blijven. Losse spullen op de vloer kunnen snel een struikelgevaar vormen.

Let onder meer op:

• •elektriciteitskabels en verlengsnoeren
• •schoenen, tassen en boodschappen
• •lage bijzettafels en planten
• •spullen van kinderen of huisdieren

Probeer meubels zo te plaatsen dat u niet telkens moet uitwijken of scherpe bochten moet maken.

3. Controleer tapijten en matten

Losse tapijten en omkrullende hoeken zijn bekende struikelpunten. Een mat kan bovendien verschuiven wanneer de ondergrond glad is.

• •Verwijder matten die gemakkelijk verschuiven.
• •Gebruik een degelijke antisliplaag.
• •Zorg dat randen vlak op de vloer liggen.
• •Leg geen dikke mat vlak bij een deur die ertegenaan schuurt.

4. Maak de trap veiliger

Een trap vraagt extra aandacht, zeker wanneer de treden donker zijn of weinig contrast hebben.

Controleer of:

• •de trap boven en onder goed verlicht is
• •de leuning stevig vastzit en over de hele trap doorloopt
• •er geen spullen op de treden liggen
• •de randen van de treden voldoende zichtbaar zijn

Neem de trap rustig en houd minstens één hand vrij om de leuning te gebruiken.

5. Voorkom uitglijden in de badkamer

Water, gladde tegels en weinig houvast maken de badkamer tot een belangrijke plek voor valpreventie.

• •Gebruik een antislipmat in douche of bad.
• •Droog natte vloeren meteen af.
• •Laat stevige handgrepen correct bevestigen.
• •Gebruik geen handdoekrek of wastafel als steunpunt.

Wie moeite heeft met lang rechtstaan, kan een geschikte douchestoel overwegen. Vraag bij twijfel advies aan een ergotherapeut of andere deskundige.

6. Draag schoenen die voldoende steun geven

Losse pantoffels, gladde zolen en schoenen zonder hielsteun vergroten de kans op struikelen of uitglijden.

Kies bij voorkeur schoenen die:

• •goed rond de voet aansluiten
• •een gesloten hiel hebben
• •een lage, brede hak hebben
• •een stevige antislipzool hebben

Ook binnenshuis zijn stevige schoenen vaak veiliger dan sokken of slippers.

7. Berg dagelijkse spullen binnen handbereik op

Veel valpartijen gebeuren wanneer iemand op een stoel of kruk gaat staan om iets uit een hoge kast te nemen.

Bewaar spullen die u vaak gebruikt tussen heup- en schouderhoogte. Denk aan glazen, borden, medicatie, handdoeken en schoonmaakproducten. Vraag hulp wanneer iets toch hoog of moeilijk bereikbaar staat.

Gebruik indien nodig een stabiel opstapje met handgreep. Een gewone stoel is daarvoor niet geschikt.

8. Let op de inkom, het terras en de tuin

In de herfst worden inkomzones sneller nat door regen, bladeren en modder. Ook mos, losse tegels of ongelijke paadjes kunnen glad worden.

• •Veeg natte bladeren regelmatig weg.
• •Zorg voor een stevige, vlakliggende deurmat.
• •Laat losse of verzakte tegels herstellen.
• •Controleer de buitenverlichting bij deur, oprit en tuinpad.

9. Laat uw zicht regelmatig controleren

Goed zicht helpt om hoogteverschillen, obstakels en gladde plekken tijdig op te merken. Laat uw ogen regelmatig controleren en draag de juiste bril.

Maak brillenglazen schoon en neem voldoende tijd wanneer uw ogen zich moeten aanpassen aan een donkere ruimte. Wees extra voorzichtig op de trap wanneer u een multifocale bril draagt: het onderste deel van het glas kan diepte en afstand anders doen lijken.

10. Bespreek duizeligheid en medicatie

Duizeligheid, slaperigheid of een lage bloeddruk kunnen het risico op vallen verhogen. Ook bepaalde geneesmiddelen of combinaties van geneesmiddelen kunnen een invloed hebben.

Stop nooit zelf met voorgeschreven medicatie. Bespreek terugkerende duizeligheid, evenwichtsproblemen of een recente val met uw huisarts of apotheker. Laat uw medicatieschema regelmatig nakijken, zeker wanneer u meerdere geneesmiddelen gebruikt.

Wanneer vraagt u extra hulp?

Merkt u dat stappen moeilijker wordt, dat u vaker steun zoekt of dat u bang bent om te vallen? Wacht dan niet tot er werkelijk iets gebeurt. Een huisarts, kinesitherapeut of ergotherapeut kan samen met u bekijken welke oefeningen, hulpmiddelen of woningaanpassingen zinvol zijn.

Ook na een val zonder zichtbaar letsel is het verstandig om na te gaan hoe de val kon gebeuren. Zo kunt u herhaling proberen te voorkomen.

Veelgestelde vragen over valpreventie

Moet ik alle tapijten uit mijn woning verwijderen?
Niet noodzakelijk. Het belangrijkste is dat tapijten vlak liggen, niet verschuiven en geen omkrullende randen hebben. Een goede antisliplaag kan helpen.

Is een nachtlampje voldoende?
Een nachtlampje kan helpen om u te oriënteren, maar de volledige route naar het toilet moet voldoende zichtbaar blijven. Verlichting met een bewegingssensor kan daarvoor praktisch zijn.

Wat doe ik wanneer ik regelmatig duizelig ben?
Bespreek dit met uw huisarts. Duizeligheid kan verschillende oorzaken hebben, waaronder bloeddruk, evenwichtsproblemen, ziekte of medicatie.

Waar vind ik meer informatie?
Meer praktische informatie vindt u bij het Expertisecentrum Val- en fractuurpreventie Vlaanderen.