Zorgvolmacht: wat is het en hoe zorg je ervoor?

Bijgewerkt op 23 oktober 2026 · Redactie Woonzorgweb · Leestijd 6 minuten

Met een zorgvolmacht duidt u zelf iemand aan die uw zaken mag regelen als u dat later niet meer kunt, bijvoorbeeld door dementie. Zo hoeft de vrederechter geen bewindvoerder aan te stellen. Hieronder leest u wat u erin kunt regelen, hoe u ze opmaakt en laat registreren, wat het in 2026 kost en wat er vanaf 1 september 2027 verandert.

Wat is een zorgvolmacht?

Een zorgvolmacht is een buitengerechtelijke beschermingsmaatregel. Ze bestaat sinds 1 september 2014 (wet van 17 maart 2013). U maakt ze op zolang u wilsbekwaam bent: u (de volmachtgever of lastgever) geeft één of meer personen (de lasthebbers) de opdracht om voor u te handelen. De zorgvolmacht kan meteen ingaan of pas wanneer u wilsonbekwaam wordt. Zolang u zelf kunt beslissen, blijft u dat ook mogen doen.

Wat kan je in een zorgvolmacht regelen?

• Vermogen: bankrekeningen beheren, rekeningen betalen, het pensioen ontvangen, aangetekende brieven in ontvangst nemen, en als u dat duidelijk beschrijft ook een verkoop of schenking.
• Persoon: bijvoorbeeld beslissen over de verhuis naar een woonzorgcentrum of de zorgplanning.
• Niet: euthanasie; daarvoor bestaat een aparte wilsverklaring.

Noteer ook wie de lasthebber controleert (bijvoorbeeld een vertrouwenspersoon) en hoe hij verslag uitbrengt. Bij misbruik kan de vrederechter ingrijpen.

Zorgvolmacht of bewindvoerder: wat is het verschil?

Zonder zorgvolmacht stelt de vrederechter bij wilsonbekwaamheid een bewindvoerder aan (gerechtelijke bescherming). Dat kan een familielid zijn, maar ook een advocaat die u niet kent. Met een zorgvolmacht kiest u zelf wie u vertegenwoordigt en wat die mag doen. De zorgvolmacht eindigt onder meer bij herroeping, bij overlijden of als de vrederechter een gerechtelijke maatregel in de plaats stelt.

Hoe zorg je voor een zorgvolmacht?

1. Opmaken: onderhands (zelf, schriftelijk, door beide partijen ondertekend) of bij een notaris. Voor een schenking of de verkoop van een woning is een notariële akte nodig.
2. Laten registreren: in het Centraal Register van Lastgevingen, dat Fednot beheert. Een onderhandse zorgvolmacht registreert u via de griffie van het vredegerecht van uw woonplaats; een notariële akte registreert de notaris. Zonder registratie is de zorgvolmacht niet geldig.
3. Bespreken: licht uw lasthebbers, uw huisarts en uw familie in, zodat ze weten wat u wilt.

Zorgvolmacht voorbeeld (pdf): kan je een model gebruiken?

Ja. De CM biedt bijvoorbeeld een gratis sjabloon voor een zorgvolmacht aan als pdf. Een model helpt om niets te vergeten: wie de lasthebbers zijn, wat ze wel en niet mogen, wanneer de volmacht ingaat en hoe ze verslag uitbrengen. Notarissen raden aan om het model op uw situatie af te stemmen. Volgens de VRT wordt 98 % van de zorgvolmachten bij een notaris opgemaakt.

Wat kost een zorgvolmacht in 2026?

Wat verandert er vanaf 1 september 2027?

Vanaf 1 september 2027 moet een lasthebber, net als een bewindvoerder, ofwel familiaal zijn (partner, familie of iemand met een nauwe band of die dagelijks zorgt) ofwel een professional die in een nationaal register staat. Dat geldt ook voor bestaande zorgvolmachten. Heeft u een zorgvolmacht aan iemand buiten die groepen gegeven, laat ze dan nalezen door uw notaris.

Geldt een Belgische zorgvolmacht in het buitenland?

Sinds 1 januari 2021 geldt voor België het Haags Verdrag van 13 januari 2000 over de bescherming van volwassenen. In oktober 2026 passen 15 andere staten het toe, onder meer Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk, Portugal, Zwitserland, Griekenland en Ierland. Nederland, Italië en Luxemburg hebben het nog niet geratificeerd. Heeft u bezittingen in het buitenland, vraag dan raad aan een notaris.