Verhuizen naar een woonzorgcentrum: wat komt hier zoal bij kijken?

Bijgewerkt op 23 oktober 2026 · Redactie Woonzorgweb · Leestijd 7 minuten

Verhuizen naar een woonzorgcentrum is een grote stap, voor de bewoner en voor de familie. Wie kan er terecht, hoe werkt de inschrijving, wat kost het in 2026 en wat moet er in de overeenkomst staan? Hieronder de voorwaarden voor een opname in het rusthuis, de stappen en de regels die de Vlaamse overheid oplegt.

Wanneer is een opname in een woonzorgcentrum nodig?

Een woonzorgcentrum (vroeger rusthuis of rust- en verzorgingstehuis) is er voor ouderen die thuis niet meer veilig kunnen wonen, ook niet met thuiszorg. In Vlaanderen is de leeftijd 65 jaar; jongere bewoners mogen maximaal 10 % van de plaatsen innemen, en alleen als er in de buurt geen geschiktere voorziening is. Spreek er tijdig over met uw vader of moeder, de huisarts en de broers en zussen, zodat de beslissing niet in een crisis moet vallen.

Na de opname brengt het woonzorgcentrum de zorgnood in kaart met BelRAI, het verplichte instrument voor de zorgplanning: voor nieuwe bewoners binnen 8 weken na de opname. Meer daarover in Katz-schaal en BelRAI.

Een gepast woonzorgcentrum kiezen

Ligging (dicht bij familie), prijs, sfeer, zorg bij dementie en vrije plaatsen bepalen meestal de keuze. Op Woonzorgweb staan 934 woonzorgcentra in Vlaanderen en Brussel, per gemeente, met prijzen, vrije plaatsen en contactgegevens. Waar u op let bij een bezoek, leest u in een woonzorgcentrum kiezen. Inspectieverslagen van Zorginspectie kunt u opzoeken in de CoBRHA Viewer van het Departement Zorg, en Zorgkwaliteit.be toont hoe bewoners en familie hun woonzorgcentrum beoordelen.

Inschrijven en wachtlijst: wat mag een woonzorgcentrum vragen?

• Gratis: voor de inschrijving op de wachtlijst mag geen vergoeding gevraagd worden, en ook geen reservatievergoeding.
• Opnamebeleid: het woonzorgcentrum moet duidelijk zeggen hoe het beslist wie wanneer binnenkomt.
• Meerdere wachtlijsten: er is geen centrale wachtlijst in Vlaanderen; u kunt zich in meerdere woonzorgcentra inschrijven.
• Annuleren voor de opname: kost maximaal 7 keer de dagprijs, en niets bij overlijden of ziekenhuisopname (met medisch attest).

Snel een plaats nodig? Bekijk de woonzorgcentra met een vrije plaats.

Financiële aspecten van de verhuis naar een woonzorgcentrum

• Supplementen: bijvoorbeeld kapper, pedicure, persoonlijke was of telefoon. Vraag de lijst vooraf.
• Zorgbudget voor zwaar zorgbehoevenden: € 140 per maand, voor bewoners van een Vlaams woonzorgcentrum meestal automatisch.
• Zorgbudget voor ouderen met een zorgnood: afhankelijk van het inkomen; bewoners krijgen automatisch categorie 4 of 5 (maximaal € 614 of € 754 per maand).
• Inkomensgarantie voor ouderen (IGO): voor wie een laag pensioen heeft; vraag het na bij de Federale Pensioendienst.
• Volstaat het pensioen niet? Dan kan het OCMW bijspringen en eventueel de kinderen aanspreken (onderhoudsplicht). Alles over prijzen leest u in prijs van een woonzorgcentrum.

Welke domicilie nemen?

U kunt uw domicilie naar het woonzorgcentrum verhuizen: geef de adreswijziging binnen 8 werkdagen door aan de dienst Burgerzaken van de nieuwe gemeente. Een verblijf in een woonzorgcentrum kan ook als tijdelijke afwezigheid gemeld worden, als u een hoofdverblijfplaats heeft waar u altijd naar terug kunt. Voor koppels heeft de keuze gevolgen voor pensioen, IGO en belastingen; vraag raad aan uw ziekenfonds of de gemeente voor u beslist.

Afspraken en overeenkomst bij de verhuis

• Schriftelijke opnameovereenkomst: verplicht, van onbepaalde duur, door beide partijen getekend. Er staan onder meer in: de kamer, de dagprijs en wat erin zit, de supplementen, de opzegtermijnen, een eventuele waarborg en hoe die gebruikt mag worden. Het woonzorgcentrum mag uw geld niet beheren (behalve zakgeld). Bij een inspectie in 2024 bleek 98 % van de gecontroleerde overeenkomsten niet volledig in orde; lees ze dus goed na.
• Interne afsprakennota: de huisregels (dagindeling, maaltijden, bezoek, was, vrije keuze van huisarts, klachten) krijgt u ten laatste bij de opname.
• Proefperiode en opzeg: de eerste 30 dagen 7 dagen opzeg voor beide partijen; daarna 30 dagen voor de bewoner en 60 dagen voor het woonzorgcentrum.
• Bij overlijden: eindigt de overeenkomst; de familie heeft 5 dagen om de kamer leeg te maken (in onderling overleg aan te passen).
• Altijd: bezoek is altijd toegelaten, u kiest zelf uw huisarts en een kamerwissel mag niet zonder uw akkoord.

De verhuisdag en de eerste weken

• Neem mee: identiteitskaart, kaart van het ziekenfonds, lijst met medicatie, gegevens van huisarts en apotheker, en vertrouwde spullen zoals foto's of een eigen stoel (vraag vooraf wat in de kamer past).
• Kleding: merk ze met naam als het woonzorgcentrum de was doet.
• Eerste weken: kom regelmatig op bezoek en maak kennis met de referentiepersoon; wennen duurt vaak enkele weken.

Waar vindt u hulp?

• Woonzorglijn (Departement Zorg): informatie en klachten over woonzorgcentra, 02 553 75 00 (werkdagen 9–12 u).
• Ziekenfonds of zorgkas: voor de zorgbudgetten en sociale dienst.
• Brussel: Infor-Homes (vroeger Home-Info) geeft gratis advies over rusthuizen in Brussel.