Warme dagen op komst? Zo blijft u koel, gezond en comfortabel

De lente loopt op haar einde en de eerste echt warme dagen laten vaak niet lang meer op zich wachten. Voor veel mensen is dat iets om naar uit te kijken: meer licht, meer buitenleven, een terrasje, een wandeling of wat tijd in de tuin. Toch vraagt warm weer ook wat extra aandacht, zeker voor 60-plussers, mantelzorgers en mensen met een kwetsbare gezondheid.

U hoeft daarvoor niet meteen bang te zijn voor de zomer. Met enkele eenvoudige gewoontes kunt u veel doen om comfortabel en gezond te blijven, ook wanneer de temperatuur stijgt.

Waarom warme dagen zwaarder kunnen doorwegen naarmate we ouder worden

Bij warm weer moet het lichaam harder werken om de temperatuur op peil te houden. We zweten meer, verliezen vocht en zoeken vanzelf verkoeling op. Alleen werkt dat natuurlijke waarschuwingssysteem niet bij iedereen even sterk.

Oudere mensen voelen soms minder snel dorst, zweten minder efficiënt of merken minder snel dat ze oververhit raken. Ook bepaalde medicatie, chronische aandoeningen of een verminderde mobiliteit kunnen ervoor zorgen dat warmte zwaarder doorweegt. Wie alleen woont, merkt bovendien niet altijd op tijd dat het binnen te warm wordt of dat men te weinig drinkt.

Daarom besteden officiële campagnes zoals Warme Dagen en de informatie van Vlaanderen over hitte en ozon extra aandacht aan ouderen, chronisch zieken, jonge kinderen en mensen die zorg nodig hebben.

Wanneer spreken we eigenlijk van een hittegolf?

In België spreekt het KMI van een landelijke hittegolf wanneer de maximumtemperatuur in Ukkel minstens 5 dagen na elkaar 25 graden of meer bedraagt, en er binnen die periode minstens 3 dagen zijn met 30 graden of meer. Dat klinkt misschien uitzonderlijk, maar ook gewone zomerse dagen kunnen al zwaar aanvoelen, zeker wanneer het binnen niet meer goed afkoelt.

Belangrijk om te onthouden: u hoeft niet te wachten op een officiële hittegolf om voorzorgen te nemen. Een paar warme dagen na elkaar kunnen al voldoende zijn om slechter te slapen, minder eetlust te hebben, hoofdpijn te krijgen of u futloos te voelen.

1. Drink regelmatig, ook als u geen dorst hebt

Voldoende drinken is één van de belangrijkste gewoontes bij warm weer. Wacht niet tot u dorst krijgt, want dat signaal komt soms laat. Neem liever regelmatig kleine hoeveelheden doorheen de dag.

Praktisch:

• •Zet 's morgens al een fles of karaf water klaar.
• •Drink bij elke maaltijd en tussendoor een glas water.
• •Maak water aantrekkelijker met wat munt, citroen, komkommer of rood fruit.
• •Wissel af met koude thee, bouillon, soep of waterrijk fruit zoals meloen.
• •Wees voorzichtig met alcohol: dat kan het lichaam sneller doen uitdrogen.

Wie om medische redenen minder mag drinken, bijvoorbeeld bij hart- of nierproblemen, vraagt best advies aan de huisarts. Dat geldt ook als u plaspillen of andere medicatie neemt die invloed kan hebben op uw vochtbalans.

2. Houd uw woning zo koel mogelijk

Een woning kan tijdens warme periodes langzaam opwarmen. Vooral appartementen onder het dak, kamers aan de zuidkant of slecht geïsoleerde woningen kunnen erg warm worden.

Een paar eenvoudige gewoontes helpen:

• •Sluit gordijnen, rolluiken of zonnewering overdag, vooral aan de zonnekant.
• •Zet ramen vroeg in de ochtend of later op de avond open, wanneer het buiten koeler is dan binnen.
• •Gebruik een ventilator indien dat aangenaam voelt, maar richt die niet voortdurend recht op het lichaam.
• •Beperk toestellen die warmte geven, zoals oven, fornuis, droogkast of computer.
• •Kies voor lichte lakens en luchtige nachtkledij.

Wordt het binnen toch te warm? Zoek dan tijdelijk een koelere plek op. Dat kan een bibliotheek, dienstencentrum, winkelcentrum, kerk, park met schaduw of een andere publieke koelteplek zijn. Steeds meer steden en gemeenten maken zulke plekken bekend tijdens warme periodes.

3. Plan activiteiten op het juiste moment van de dag

Warm weer betekent niet dat u binnen moet blijven. Beweging, daglicht en sociaal contact blijven belangrijk. Maar het moment waarop u actief bent, maakt veel verschil.

Probeer boodschappen, wandelingen, tuinwerk of afspraken zoveel mogelijk te plannen in de koelere uren: vroeg in de ochtend of later op de avond. Tussen 12 en 16 uur is de zon vaak het sterkst. Op erg warme dagen is het verstandig om dan extra rustig aan te doen en de schaduw op te zoeken.

Moet u toch naar buiten? Draag dan lichte, losse kleding, liefst in lichte kleuren. Een hoed of pet, zonnebril en zonnecrème zijn geen overbodige luxe. Neem ook altijd water mee, zelfs voor een korte verplaatsing.

4. Eet licht, maar blijf voldoende eten

Bij warm weer hebben veel mensen minder trek. Dat is normaal. Toch heeft het lichaam energie, vocht en zouten nodig om goed te blijven functioneren.

Kies voor lichte maaltijden die makkelijk verteerbaar zijn. Denk aan salades met aardappelen of pasta, koude soep, yoghurt met fruit, broodmaaltijden met frisse groenten of waterrijk fruit zoals aardbeien, perzik, druiven, watermeloen of sinaasappel.

Let ook op met voedselveiligheid: laat gekoelde producten niet lang buiten de koelkast staan en bewaar restjes goed afgesloten en koel.

5. Let op signalen van oververhitting

Warmteklachten beginnen vaak vrij onschuldig. U voelt zich wat loom, slaapt slechter of hebt hoofdpijn. Maar soms kan het snel ernstiger worden.

Volgens de informatie van Departement Zorg over gezondheidsklachten bij warm weer kunnen klachten onder meer bestaan uit vermoeidheid, dorst, hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid, huiduitslag, spierkrampen, veel zweten of net niet meer zweten.

Neem klachten ernstig, zeker bij ouderen of mensen met een kwetsbare gezondheid. Zoek verkoeling, rust uit en drink water. Wordt iemand suf, verward, erg duizelig, benauwd of moeilijk aanspreekbaar? Bel dan de huisarts of bij ernstige klachten meteen 112.

6. Zorg voor elkaar

Een warme periode is ook een goed moment om even extra naar elkaar om te kijken. Een kort telefoontje of bezoekje kan veel betekenen, zeker voor iemand die alleen woont.

Vraag bijvoorbeeld of iemand genoeg te drinken in huis heeft, of het binnen nog draaglijk is, of boodschappen lukken, of de medicatie klaarstaat en of belangrijke telefoonnummers bij de hand zijn.

Voor mantelzorgers kan het nuttig zijn om vooraf een klein zomerplan te maken: wie belt of gaat langs, waar liggen de medicijnen, wie is de huisarts, en wat moet er gebeuren bij klachten? De Vlaamse overheid biedt hiervoor ook een handige contact- en medicatiefiche voor warme dagen.

7. Vergeet ozon niet op zonnige dagen

Bij warm en zonnig zomerweer kan ook de ozonconcentratie stijgen. Ozon kan de luchtwegen irriteren en klachten geven zoals hoesten, kortademigheid of een drukkend gevoel op de borst. Mensen met luchtwegproblemen, ouderen en kinderen zijn gevoeliger.

De Vlaamse Milieumaatschappij legt uit dat ozonoverschrijdingen sterk samenhangen met temperatuur en zonneschijn in de zomer. Op warme, zonnige dagen is het daarom verstandig om zware inspanningen buiten te vermijden, zeker op het warmste moment van de dag.

Wie gevoelig is aan luchtwegklachten kan de luchtkwaliteit opvolgen via VMM of via de weerberichten.

Een kleine voorbereiding maakt een groot verschil

Warme dagen horen bij de zomer. Ze kunnen aangenaam zijn, zolang u goed voor uzelf zorgt en op tijd verkoeling zoekt. Drink regelmatig, houd uw woning koel, vermijd zware inspanningen op het warmste moment van de dag en let op signalen van oververhitting.

En misschien het belangrijkste: kijk ook even naar de mensen rondom u. Een telefoontje, een glas water aanbieden of samen een koelere plek opzoeken kan op warme dagen echt een verschil maken.

Nuttige links

Warme Dagen - tips en informatie bij warm weer

Vlaanderen - bescherming tegen hitte en ozon

Departement Zorg - gezondheidsklachten bij warm weer

KMI - wat is een hittegolf?

VMM - luchtkwaliteit en ozon