Mantelzorgverlof aanvragen mogelijk vanaf 1 september 2020

Mantelzorgers zijn onbetaald, maar ook onbetaalbaar.

Mantelzorgers bieden langdurige en onbetaalde hulp aan een chronisch zieke, een persoon met een beperking, of een hulpbehoevende persoon. Dat kan je partner, je ouder of je kind zijn. Maar je kunt ook mantelzorger zijn van een familielid, een vriend of een kennis.

Eerdere pogingen om een statuut uit te werken voor de mantelzorger liepen op niets uit. Mantelzorg is ook niet hetzelfde als vrijwilligerswerk, waarvoor wel een statuut bestaat en waarbij je een overeenkomst sluit met de betreffende organisatie. Dat doe je niet als mantelzorger. Maar als je vaak en veel aan mantelzorg doet, kan dit een impact hebben op je eigen (beroeps)leven.

De combinatie zorg-werk voor mantelzorgers stond dan ook al een tijdje op de politieke agenda. Vanaf 1 september 2020 zal officieel mantelzorgverlof aanvragen eindelijk kunnen.

Wat houdt mantelzorgverlof in?

Per zorgbehoevende persoon kan je als voltijdse medewerker (loontrekkende of ambtenaar) gedurende één maand volledig of 2 maanden gedeeltelijk - met de helft of met één vijfde - stoppen met werken. Wie deeltijds werkt, kan zijn prestaties enkel volledig schorsen (per zorgbehoevende persoon beperkt tot één maand).

In totaal mag je over je loopbaan maximaal 6 maanden mantelzorgverlof nemen. Als je gedeeltelijk stopt met werken is dit dan 12 maanden. Je kan dit mantelzorgverlof dan ook maximaal voor 6 verschillende personen opnemen.

Mantelzorgverlof is enkel voor erkende mantelzorgers

Om recht te hebben op dit type verlof moet je een erkende mantelzorger zijn. Die erkenning vraag je bij je ziekenfonds. Het gaat om een ‘erkenning als mantelzorger met een sociaal voordeel’.

De mantelzorger en zorgvrager vullen samen een verklaring op erewoord in en die dien je in bij het ziekenfonds van de mantelzorger, samen met het bewijs van zorgbehoefte van de zorgvrager. Als je voldoet aan alle criteria zal het ziekenfonds je een attest geven.

De criteria voor deze erkenning als mantelzorger zijn:

Voor de mantelzorger:

  • Je verblijft in België.
  • Je geeft doorlopend of regelmatig hulp en zorg aan de zorgvrager. En dat minstens 50 uur per maand of 600 uur per jaar.
  • Je geeft die zorg niet vanuit je beroep of als vrijwilliger.
  • Je houdt rekening met de noden en levenswensen van de zorgvrager.
  • Nog een voorwaarde: er kunnen maximaal 3 mantelzorgers per zorgvrager dit type erkenning aanvragen.

Voor de zorgvrager:

  • Je verblijft in België.
  • Je verblijft niet in residentiële setting, zoals een woonzorgcentrum of voorziening voor personen met een handicap.
  • Je zorg- en ondersteuningsnood is voldoende zwaar. Wat wil dat zeggen?
  • Bij meerderjarige (ouder dan 21 jaar) zorgvragers moet je ten minste 12 punten op de graad van zelfredzaamheid voor de integratietegemoetkoming scoren. Die vaststelling kan gebeuren door de FOD Sociale Zekerheid, Medex of de adviserend arts van het ziekenfonds.
  • Veel zorgvragers hebben al een vaststelling van zorgbehoefte laten uitvoeren. Je hoeft geen nieuwe vaststelling te laten uitvoeren in bepaalde gevallen. Bijvoorbeeld als je al een zorgbudget voor ouderen of een zorgbudget voor zwaar zorgbehoevenden ontvangt en voldoende punten op de inschaling scoorde. 
  • Als de zorgvrager minderjarig is, gelden de scores van het groeipakket (de vroegere kinderbijslag). Je moet ten minste 12 punten scoren of ten minste 6 punten in de derde pijler.
  • In het kort: vraag na bij je ziekenfonds of de dienst maatschappelijk werk van je ziekenfonds of je in aanmerking komt en of je eerdere vaststellingen van zorgbehoefte geldig zijn voor deze erkenning.

Een uitkering en pensioengelijkstelling

Komt het in orde met je erkenning, dan kan je het mantelzorgverlof aanvragen en zal je een uitkering krijgen van de RVA. Mantelzorgverlof is een thematisch verlof, dat bestaat naast het gemotiveerde tijdskrediet. Je krijgt dezelfde uitkering als wie verlof neemt wegens medische bijstand. Werknemers in de privésector worden gelijkgesteld voor hun pensioen.

Aanvraag mantelzorgverlof

Wil je mantelzorgverlof nemen, dan verwittig je je werkgever minstens 7 dagen op voorhand. Je doet dit schriftelijk.

 

Meer informatie hierover vind je bij het Steunpunt Mantelzorg